Snel antwoord op al je vragen over werk en inkomen

In de horeca ben je slechter af dan in de schoonmaak

Ik heb een tijdje getwijfeld of ik dit onderwerp wel zal aansnijden. Het zou namelijk ten onrechte de indruk kunnen wekken, dat ik vind dat een schoonmaker minder is dan een horeca medewerker. Ik kan er alleen niet omheen. Werknemers in de horeca zijn slechter af dan in de schoonmaak, terwijl je toch anders zou verwachten.

‘De Schoonmaakbranche steekt KHN naar de kroon’

Ik heb een heel leuke collega, die met hart en ziel op komt voor de belangen van werknemers in de schoonmaak. Die collega mailde mij een artikel met de titel: ‘De Schoonmaakbranche steekt KHN naar de kroon’. Het artikel gaat over een rapport van de Inspectie van SZW. Hieruit blijkt dat werkgevers in de sector horeca de wet met grote regelmaat aan hun laars lappen. Van de gecontroleerde bedrijven uit dit rapport is er bij 97% van de bedrijven een overtreding geconstateerd. Het gaat om overtredingen van de Wet Minimumloon, de Arbeidstijdenwet, illegale werknemers tegen hongerloon laten werken, minderjarige werknemers enz. enz. Uit hetzelfde artikel blijkt, dat daar waar het vroeger de schoonmaak was, de titel ‘schimmige’ werkgever nu ruimschoots is doorgegeven aan de sector horeca.

Voor zo min mogelijk geld, zo hard mogelijk te laten werken

‘Flinke omzet stijging; grootste in 15 jaar’, kopte NRC eerder dit jaar. Toch blijft de portemonnee van de werknemers nagenoeg leeg. Je zou verwachten dat nu de schreeuw om personeel harder wordt in de horeca, zij eindelijk eens bereid zijn om een duit in de zak te doen. Maar niets is minder waar. De grondleggers van Payrolling (uitgevonden in de horeca, het is echt waar) komen met iets nieuws. Vol trots presenteert het ‘nette Randstad een nieuwe app; Ploy. Met deze app heeft de werkgever direct beschikking over die barman voor dat personeelsfeestje wat geboekt staat. Gewoon even een avondje tappen om ‘wat’ bij te verdienen. Het zou de Uber moeten worden van de arbeidsmarkt. Diezelfde Uber die inmiddels in een aantal grote steden van Europa is verboden omdat het oneerlijke concurrentie in de taxisector oplevert. Top! Nu nog meer oneerlijke prijzen voor horeca medewerkers. Het lijkt een sport te zijn om het personeel in de horeca met zo min mogelijk rechten voor zo min mogelijk geld, zo hard mogelijk te laten werken. Waar ken ik dat van? Nee, laat ik het niet zeggen.

“Het gaat top in de horeca, wij hebben geen cao nodig” Niet dus!

Uit het rapport blijkt dat in fors aantal gevallen werkgevers in de horeca onder het minimumloon betalen! Toch doet KHN net of haar neus bloed: “Het gaat top in de horeca. wij hebben geen cao nodig, want wij zijn verschrikkelijk nette werkgevers. Wij kunnen heel goed de sector zelf controleren”. Nee dus! Zij houden de schijn op in de pers door te roepen dat ze de lonen netjes verhogen en dat het personeel de afgelopen jaren 6% in loon vooruit is gegaan. Ja, omdat het moest! Omdat de wet elk jaar het wettelijk minimumloon aanpast en daar moet de horeca werkgever wel in mee. Daar waar andere sectoren de afgelopen jaren de lonen hebben zien stijgen, zijn de lonen in de horeca nagenoeg gelijk gebleven. Dat betekent dat door de jaren heen de horecawerknemer steeds minder is gaan verdienen in verhouding tot werknemers in andere sectoren.

Zullen wij eens massaal STOP zeggen?

De werkgevers betalen zo slecht, omdat ze het kunnen. Er is niemand die ze tegenhoudt. Wij staan het toe. Niemand van ons zegt; nu is het klaar! Waarom zou je dan meer betalen? Das ondernemen denk ik dan maar. Dit verhaal gaat over een slimme werkgever en een bange werknemer. Stel jezelf de vraag wat zal er gebeuren als wij samen zeggen: Stop! Nu aan tafel en praten over betere arbeidsvoorwaarden en goede afspraken over loon, werktijd, vakantie, opleiding. Waarom? Nou gewoon, omdat je het waard bent. Ik ben er klaar voor! Niet lullen maar poetsen, zouden ze in de schoonmaak zeggen. Met de vuist op tafel slaan en eisen dat werknemers in de horeca de waardering krijgen die ze verdienen. Gewoon ook een goede duit in het zakje en een paar stapjes omhoog in de voedselketen.

Ploy here we come!

En als we moe zijn van het strijden en jullie massaal de dienbladen aan de kant hebben gegooid, de koksmutsen aan de wilgen hebben gehangen…dan is daar gelukkig nog Ploy. Die zorgt er dan wel ervoor dat de kopjes koffie worden geserveerd en de bordjes niet leeg blijven. Nou, ik zeg: Ploy here we come! Wij komen met veel en wij zijn echte horeca mensen, daar kan geen app tegen op.

Proost!
Jacqueline

  • Beste Jacqueline, mooi bedacht en zeker mooi verwoord. Echter (helaas) alleen bekeken vanuit de werknemer.

    Het is duidelijk dat jij geen idee hebt hoe zwaar het al jaren is voor een horeca ondernemer. Zelf heb ik door de crisis 2 (voor de crisis goedlopende) restaurants moeten sluiten omdat het niet meer haalbaar was. Al mijn geld is opgegaan in deze restaurants en personeel.

    Dat de omzet stijgt in de horeca, wil niet direct zeggen dat de ondernemers slapend rijk worden. Tijdens de crisis is voor veel ondernemers de omzet gehalveerd. De kosten als huur, elektra, vergunningen, verzekeringen ect. Gingen gewoon door.

    Het is te makkelijk om te stellen dat de horeca een groei heeft van bijv. 20% (wat al heel hoog is) dus dat dit betekent dat jij meer zou kunnen verdienen. Nee, het komt er op neer dat de ondernemers nog altijd kampen met een omzetverlies van 30%.

    Terwijl mijn medewerkers op vakantie gingen naar de mooiste bestemmingen, kon ik een vakantie amper betalen en zat ik met zorgen over hoe ik alles moest gaan betalen.

    Waar waren de medewerkers die mee dachten met de ondernemers? Jij stond vast ook niet in de rij om je salaris met 50% te laten verlagen?

    Medewerkers staan op ieder moment klaar om meer geld te vragen. En dan het vergelijk met de schoonmaak branche.... krijgen die (zoals in veel horeca) gratis maaltijden en drinken? Hebben die sluitdrankjes denk je? Of fooi? Die fooi waar je eigenlijk niet meer op mag rekenen, omdat de fnv een paar jaar geleden heeft uit onderhandeld dat gasten geen fooi meer hoeven te betalen, maar dat de werkgever maar meer moest gaan betalen!

    Als jij denkt dat je er goed aan doet om met je vuist op tafel te slaan of gaat staken, zeker doen! Dan blijft er geen horeca meer over en kun je binnen afzienbare tijd solliciteren in de schoonmaak branche. Maar ach, het gras is altijd groener!

  • Chantal,

    Dank voor jouw reactie. Ik denk dat ik heel goed weet wat de crisis heeft gedaan en zeker niet alleen in de horeca. Elke dag was op een zeker moment bijltjes dag. Groepen mensen werkloos moeten zien worden, zonder uitzicht op een nieuwe baan. Ik kan je zeggen, ik heb in mijn werk leukere tijden gekend.

    Je zal mij ook zeker nooit horen roepen of zien schrijven, dat de horeca ondernemer slapend rijk wordt. Het is hard werken voor weinig. Niet zelden voor minder dan het personeel per uur verdiend.

    Toch ben ik het niet eens met jouw reactie. Je hebt gelijk als je zegt dat ik het wel heel erg vanuit de werknemer bekijk. Dat is ook een beetje mijn functie. Toch ben ik zeker niet blind voor de ondernemer. Waarover wij van mening verschillen is wie risico drager is.

    Volgens mij bestaat er zoiets als ondernemers risico. Je bent ondernemer, daar komen een aantal voordelen bij kijken, zoals eigen baas, zeggenschap, "vrijheid" om een paar te noemen. Daarbij neemt de ondernemer ook alle risico's. Succes risico, maar ook het risico in slechte tijden. Er bestaat in principe niet zoiets als werknemersrisco. Een werknemer kiest ervoor een deel van zijn vrijheid en zeggenschap op te geven voor een aantal zekerheden. Bijvoorbeeld loon.

    Wat mij altijd erg verbaasd, is dat eventuele negatieve gevolgen in de markt worden neergelegd bij de werknemer. Dit is generaliserend, dat besef ik, maar ik zie het wel erg vaak. Daar waar de ondernemer te maken heeft met behoorlijke vaste kosten, is dit niet anders voor de werknemer. Voor hen worden de boodschappen ook gewoon duurder en stijgt de huur ook netjes elk jaar.

    De horeca is een sector die binnenlands concurrerend is, vaak zelfs lokaal. Zij hebben geen last van loon en prijs concurrentie op het wereld toneel. De concurrentie is vrij lokaal.

    Waarom dan niet de kostenstijging doorbrekenen in de kostprijs van het product?

    Ik weet wel dat horeca dan zegt klanten te zullen verliezen, maar dat blijkt helemaal niet uit de praktijk. Het aantal bezoeken in de horeca neemt toe, ook wanneer er prijs opslagen zijn doorgevoerd.

    Als ik mee zou gaan met jouw redenatie, zou ik accepteren dat wij bezig zijn met een race to the bottom. Dat is niet een weg die ik wil gaan. Gewoon eerlijke prijzen voor producten en diensten binnen de horeca, zodat de ondernemer een nette boterham verdient en de werknemer ook de huur kan blijven betalen.

    Groet, Jacqueline

  • Beste Jacqueline,

    Natuurlijk begrijp ik dat jij er het beste uit wilt halen voor de werknemer, alleen ben ik van mening dat jullie wel degelijk bezig zijn met een "race to the bottum"

    In je artikel schreef je dat een horeca medewerker slechter af is dan in de schoonmaak. Ik neem aan dat jij doelt op het uurloon. Minimumloon van een schoonmaker is €11,13 per uur. Inderdaad hoger dan de €9,34 van de horeca medewerker. Maar als we wat verder kijken, blijkt dit toch niet op te gaan.

    Als we de €12,13 omrekenen naar netto dan zal de schoonmaker een uurloon hebben van ongeveer €8,50 x 8 uur werk is €68 netto per dag.

    De horeca medewerker krijgt netto: €6,50 per uur, dat is €52 per dag. Plus: 2 maaltijden (lunch en diner) à €6,50, onbeperkt koffie/thee/siroop €2,-, sluitdrankjes €5,- en natuurlijk fooi €9,50

    Dat betekent voor de horeca medewerker een inkomen van €75,- per dag. Daarnaast moet de schoonmaker zelf nog betalen voor zijn eten en drinken!

    Ondernemers risico, ik begrijp uit jou reactie dat jij het normaal vindt dat een ondernemer een lager uurloon zou hebben dan de medewerker. (Omdat je dan bijvoorbeeld zelf mag beslissen wanneer je aan het werk gaat?) Waarom zou je het dan nog doen, ondernemer worden..... als je niets mag verdienen voor het risico dat je neemt.

    De kosten van de medewerker zijn gestegen, maar ook de kosten van de werkgever. De medewerkers hebben een salaris verhoging gekregen van 6% (omdat het moest) deze vangt deze extra kosten op lijkt me. Maar ook de ondernemer ziet zijn huur stijgen, zijn boodschappen duurder worden en zijn personeelskosten stijgen.

    Jou oplossing is een prijsverhoging? Dus de verhogingen van alle kosten gaan we terug halen bij de gast? En jij denkt werkelijk dat deze blijft komen?

    Ohh, nu vergeet ik bijna dat je pleit voor een hoger salaris. Ach, dan berekenen we dat ook door. Kopje koffie? Das dan €3,50 alstublieft....?!?

    Laten we nou eens met z'n allen het beste maken van de situatie. Ja, de omzet is misschien iets gestegen, maar de ondernemer moet waar mogelijk ook zijn buffer een beetje kunnen herstellen. De fnv pleit: nee, wij willen dat dit geld naar de medewerker gaat (die er eigenlijk niet eens zo slecht voor staat)

    Dat de ondernemer dan kopje onder gaat, dat is nou eenmaal ondernemers risico.

  • Beste Chantal,

    Wij zijn het niet eens, maar dat hoeft ook niet.

    Ik lees uit jouw bericht dat jij meer dan goed bent voor jouw werknemers in verhouding tot andere werkgevers. Die maaltijden, drankjes enz. zijn eerder uitzondering dan regel en zeker geen recht. Ik zou ze dan ook niet willen rekening in een uurloon. In de cao schoonmaak zitten ook voordelige arbeidsvoorwaarden die dan meegenomen zouden moeten worden. En toch, hoe correct ook. Over maaltijden, drankjes na sluiting, koffie, wordt geen WW uitgekeerd,  noch pensioen over opgebouwd.

    Nergens in mijn reactie staat dat ik het normaal vind dat de ondernemer per saldo minder verdient dan de werknemer. Ik pleit daar zeker niet voor. Er staat dat ik het zie gebeuren en daar ook echt wel wat van vind.

    Ik zeg ook nergens, dat ik het ok vind dat ondernemers failliet gaan. Ik constateer dat het gebeurt. In sommige sectoren op dit moment zelfs schrikbarend veel. Kijk naar de retail. De markt verandert snel en ook de vraag van klanten. Niet alle retailers kunnen daar in mee en sommige gaan zelfs failliet. Verschrikkelijk, maar ook gewoon de markt. Net als het verdwijnen van de typiste op de kantoren of het krimpen van de bankensector.

    Wanneer het speelveld verandert, veranderen ook de spelregels en zal niet iedereen het redden.

    Dat is afschuwelijk wanneer je dat overkomt. En geloof me als ik zeg dat ik wel echt weet hoe erg dat is. Toch hoort het bij ondernemerschap en daarom kan ook niet iedereen ondernemer zijn.

    Wat niet kan is de veranderingen in de markt voor een deel laten opvangen door personeel. Dat kan misschien tijdelijk om een moeilijkere periode te overbruggen en het hoofd boven water te houden, maar uiteindelijk zal loon naar werk moeten worden betaald. Ik ben van mening dat horeca werknemers een klein beetje meer waard zijn en deze waardering net niet terug zien in dat uurloon.

    Ik kom ook op andere plekken dan alleen de sector horeca en daar is het echt niet ongebruikelijk, dat wanneer de prijs van oud papier stijgt, ook de prijs van dozen stijgt. Zelfs als de voedingsindustrie, onder druk van de supermarkten, drukt op de prijs van verpakkingen, er grote nieuwe fabrieken vlak over onze grens bij de buren worden gebouwd, waar het salaris 25% lager is, blijft het salaris van werknemers op het niveau in de markt. Soms niet zoveel als werknemers zouden willen, maar wel in het redelijke.

    Ik weet niet wat de eisen zijn van FNV Horeca. Volgens mij,  wat ik wel weet, is dat ik als onderhandelaar mijn kennismaking met KHN begon met te zeggen dat een cao voor mij niet over loon gaat, maar over ontwikkeling en gebruik maken van horeca werkervaring voor andere toekomstige banen. Ik wil geen loon eis neerleggen. Het gaat mij er meer om wat werknemers de werkgevers waard zijn en dat verschilt nogal waar je het vraagt. Maatwerk. Waar het kan zou het eigenlijk logisch moeten zijn, waar dat niet zo is, niet.

    Laten we het eens zijn dat we het oneens zijn. Heel begrijpelijk gezien ons belangen verschil. Jij bent een werkgever die het beste doet voor haar personeel binnen de mogelijkheden en dat kan ik alleen maar zeer waarderen.

    Groet,

    Jacqueline