Stel je vraag over werk en inkomen

Pensioen: waar gaat het mis?

Op 18 maart komt Nederland in beweging. Voor een goed pensioen. Nu al? Ja zeker! Want ook al lijkt het voor sommigen nog ver weg, het is wel verstandig om NU te strijden voor een goed pensioen. Vooral omdat het NU mis dreigt te gaan! Hoe dat zit? We leggen het uit.

Indexatie van pensioen: in een notendop

Waarom het mis gaat, heeft voor een groot deel met de pensioenindexatie te maken. Schrik niet door dit peperdure woord. Het is allemaal best makkelijk. Bij indexatie worden lonen en pensioenen aangepast aan de inflatie. Inflatie betekent dat geld minder waard wordt, doordat de gemiddelde prijzen stijgen. Door salarissen en pensioenen te indexeren, behouden mensen hun koopkracht. Dat houdt in dat ze dezelfde dingen kunnen blijven kopen met een bepaald bedrag. Als je nu bijvoorbeeld met je maandsalaris zo’n 1600 broden kunt kopen, moet je dat ook in de toekomst kunnen doen.

Pensioenpot

We hebben nog nooit zoveel geld gespaard voor ons pensioen in Nederland. Kijk hieronder maar op het plaatje van De Nederlandsche Bank. Een stijgende lijn die helemaal rechtsboven bijna de 1,4 biljoen(!) euro aan tikt. Dat is 1.4 met elf nullen.

Afbeelding: Belegd vermogen voor risico pensioenfondsen, De Nederlansche Bank, 2018

Elk jaar gaat er geld uit de totale pensioenpot omdat mensen pensioen uitbetaald krijgen. Maar elk jaar betalen werkende mensen ook weer premies waardoor de pensioenpot groeit. De groei van het vermogen komt vooral ook door winst op het belegd vermogen.

Geen indexatie van pensioen

De pensioenpot groeit dus. Maar de indexatie van ons pensioen loopt al jaren achter op de inflatie en/of cao-loonsverhogingen. Er dreigen zelfs opnieuw verlagingen op pensioenuitkeringen, zoals bij PME (metalektro) en ABP (ambtenaren en overheidsdiensten).

Waardoor is er geen indexatie van pensioen?

Er zijn meerdere oorzaken waarom er geen pensioenindexatie is:

  • De lage marktrente waarmee pensioenfondsen moeten rekenen.
  • De toegenomen levensverwachting van mensen die met pensioen gaan en van gepensioneerden.
  • De vergrijzing van de Nederlandse (beroeps)bevolking. De babyboom-generatie gaat met pensioen.
  • De reserves (buffers) die pensioenfondsen weer moeten opbouwen. Dit betekent dus dat er meer geld in de pensioenpot moet worden gestopt dan dat op dit moment nodig is.

Ons voorstel: collectief pensioenstelsel

We hebben laatst onderhandeld over een nieuw collectief pensioencontract. Maar helaas zijn de onderhandelingen vastgelopen. In het nieuwe contract willen we een hogere rekenrente. Ook willen we dat er geen buffers worden aangehouden en dat er eerder kan worden geïndexeerd. Daardoor worden de meeste pensioenen niet verlaagd.

Dit nieuwe pensioenvoorstel heeft voordelen en nadelen. Maar de voordelen wegen zwaarder. Hoewel het rekenen met een hogere rente nog niet zorgt voor een hoger rendement. En ook al betekent dat eerder moet worden gekort, omdat eerder wordt geïndexeerd en geen buffers worden aangehouden. Op lange termijn komen de pensioenen wel hoger uit, omdat collectief wordt belegd.

De minister heeft een commissie aan het werk gezet, die een advies moet geven over de hoogte van de rekenrente. We wachten nog op het nieuws.

Tegenvoorstel: individueel pensioenstelsel

Minister Koolmees wil graag een individueel pensioenstelsel met een individuele pensioenpot. Dus niet een pensioenpot waarmee collectief wordt belegd. Hij wil dat iedere werknemer individueel belegt óf dat je belegt samen met je leeftijdsgroep (dat noemen ze life-cycle). Zelfs ook wanneer je al met pensioen bent.

Waarom moet er een beter pensioenvoorstel komen?

Dat klinkt mooi, want iedereen is dan verantwoordelijk voor zijn of haar eigen keuzes. Maar collectief beleggen levert een betere welvaartswinst, die is gemiddeld 8,5% voor ons pensioen. Ook kun je collectief pensioen verplichten aan alle werknemers. Hierdoor vermijd je dat er binnen de sector concurrentie ontstaat op de arbeidsvoorwaarde pensioen. En je voorkomt dat er nóg meer plekken komen in Nederland waar helemaal geen, of te weinig pensioen wordt opgebouwd. Bovendien is het de vraag of mensen wel zelf wel willen beleggen voor hun pensioen.

Het collectieve pensioenstelsel, waarbij je een pensioentoezegging hebt en een gemeenschappelijk risico deelt, heeft meer voordelen het individuele pensioenstelsel waarbij je beleggersvalkuilen en een onzekerdere pensioentoezegging hebt.

Daarom zeggen wij:

Ja tegen eerder indexeren!

Nee tegen afschaffen collectief pensioen!

Nee tegen afschaffen collectief beleggen binnen pensioen!